WIELCY KRESOWIACY - ALEKSANDER FREDRO
15 LIPCA 1876 ROKU WE LWOWIE ZMARŁ ALEKSANDER FREDRO – KOMEDIOPISARZ, PAMIĘTNIKARZ I POETA.
Był najwybitniejszym komediopisarzem w historii, wielkim patriotą. Uczestnik wyprawy napoleońskiej do Moskwy. W 1830 roku brał udział w pracach utworzonego we Lwowie Obywatelskiego Komitetu Pomocy dla Powstania. W swym majątku w Beńkowej Wiszni ukrywał powstańców z Wielkopolski. W 1839 roku otrzymał Honorowe Obywatelstwo Miasta Lwowa.
Aleksander Fredro urodził się 20 czerwca 1793 roku w Surochowie niedaleko Jarosławia w bogatej rodzinie szlacheckiej. Był synem Jacka Fredry i Marianny z Dembińskich. W wieku czterech lat, wraz z rodzicami przeniósł się do Beńkowej Wiszni, majątku miedzy Lwowem, a Samborem. Tu spędził dzieciństwo i pobierał nauki. Kiedy w 1806 roku, w pożarze tragicznie zginęła matka komediopisarza, ojciec z synem przeniósł się do Lwowa. Aleksander w wieku 16 lat, wstąpił do armii Księstwa Warszawskiego w szeregi 11 pułku ułanów Adama Potockiego. Brał udział w wyprawie Napoleona na Moskwę. Za odwagę otrzymał Złoty Krzyż Virtuti Militari. Był oficerem ordynansem w sztabie cesarza. W 1814 roku został odznaczony Krzyżem Legii Honorowej. Po upadku Napoleona wrócił do Beńkowej Wiszni. Odnotował to zdarzenie pisząc „Wyjechaliśmy razem, z odmiennych pobudek: Napoleon na Elbę, ja zasię do Rudek”. Fredro oddał się pisaniu. W 1821 roku wystawiono z powodzeniem komedię „Pan Geldhab”, Rok później „Męża i żonę”, a następnie „Damy i huzary”, oraz „Cudzoziemczyznę”.
W lutym 1828 roku zmarł ojciec Aleksandra Jacek Fredro. Pisarz przejął majątek, który szybko pomnożył. Jesienią tegoż roku ożenił się z Zofią z Jabłonowskich el primo voto Skarbkową, z którą miał synów Jana Aleksandra, Gustawa, Jana Nepomucena Henryka Jacka i córkę Zofię z Fredrów, która później była matką m.in. arcybiskupa Andrzeja Szeptyckiego, błogosławionego Klemensa Szeptyckiego i generała Stanisława Szeptyckiego. Fredro w 1829 roku wstąpił do Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Zajął się działalnością społeczną i polityczną. W 1834 roku we Lwowie odbyła się prapremiera słynnej komedii “Zemsta” Spektakl wystawił teatr Jana Nepomucena Kamińskiego. W 1839 roku pisarz przerwał działalność literacką. W 1848 roku, był członkiem lwowskiej Rady Narodowej. Do pisarstwa powrócił w 1952 roku. W 1861 roku został posłem do Sejmu Krajowego. Przyczynił się do budowy w Galicji pierwszej linii kolejowej. Współtworzył Towarzystwo Kredytowe Ziemskie i Galicyjską Kasę Oszczędności, był członkiem Akademii Umiejętności.
Aleksander Fredro Zmarł we Lwowie 15 lipca 1876 roku. Spoczywa w rodzinnej krypcie w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Rudkach koło Lwowa.
