WIELCY KRESOWIACY - ROMAN ABRAHAM

Urodził się ur. 28 lutego 1891 we Lwowie. Był synem Władysława, profesora prawa, i Stanisławy z Reissów. W 1915 roku na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie uzyskał tytuł doktora praw i umiejętności politycznych. Ukończył Oficerską Szkołę Kawalerii dla jednorocznych ochotników.

Podczas wojny polsko-ukraińskiej był dowódcą sektora Góra Stracenia we Lwowie. Powołał oddział żołnierzy gotowych na wszystko, nazywany Straceńcami. Jego oddział o świcie 22 listopada zatknął polski sztandar na lwowskim ratuszu. To jego żołnierze w liczbie 330 z kapitanem Bolesławem Zajączkowskim walcząc do ostatniego żołnierza powstrzymali 17 sierpnia 1920 roku 20-tysięczna konnicę Budionnego pod Zadwórzem koło Lwowa. Bitwa ta zapisana została w historii „polskimi Termopilami”. Kiedy podczas wojny z bolszewikami w 1920 roku, został ranny pod Chodaczkowem, dowodził oddziałem z noszy. W 1921 roku z upoważnienił generała Władysława Sikorskiego, który ruszył na Górny Śląsk, gdzie był pełnomocnikiem przy komisarzu plebiscytowym Wojciechu Korfantym.

W kampanii wrześniowej w 1939 roku, brał udział w walkach wokół Leszna, Śremu i Rawicza. Był jednym z dowódców 9 września w bitwie nad Bzurą. Ranny trafił do Szpitala Ujazdowskiego w Warszawie, gdzie został aresztowany przez Niemców. Więziony oflagach: Krotoszyn, Königstein IV B, Johannisbrunn VIII E i Murnau VII A. Po uwolnieniu przez Amerykanów przebywał we Francji. Ogarnięty tęsknotą w październiku 1945 roku powrócił do Polski. Nie pozwolono mu wrócić do wojska. Został pełnomocnikiem rządu ds. repatriacji w Państwowym Urzędzie Repatriacyjnym. Pracował w Polskim Czerwonym Krzyżu i Ministerstwie Administracji Publicznej, a następnie w spółdzielczości. Zastraszany przez UB w 1950 roku przeszedł na emeryturę. Był żonaty z Martą ze Śmiglów. Jego jedyny syn zmarł po urodzeniu. Walczył o utrzymanie miejsc pamięci na terenie ZSRR. Sprzeciwiał się dewastacji Cmentarza Obrońców Lwowa.

Roman Generał był inicjatorem ustanowienia tablic upamiętniających Orlęta Lwowskie w Warszawie i w Częstochowie. Swoje ordery w tym Virtuti Militari przekazał jako wota na Jasną Górę.

Zmarł 26 sierpnia 1976 w Warszawie... W uroczystości pogrzebowych we Wrześni, kazanie wygłosił kard. Stefan Wyszyński. Spoczął obok matki na cmentarzu farnym we Wrześni.

Zdjęcia:

- Roman Abraham, źródło Ruski miesiąc 1/XI – 22/XI 1918. Ilustrowany opis walk listopadowych we Lwowie z 2 mapami

(http://www.pbc.rzeszow.pl/dlibra/doccontent?id=2958), autor nieznany, commons.wikimedia.org

- Fot: Autor nieznany – domena publiczna.

- Generał Roman Abraham i generał Tadeusz Kutrzeba, autor nieznany, commons.wikimedia.org