LWÓW - ORDER VIRTUTI MILITARI

Józef Piłsudski 22 listopada 1920 roku przybył do Lwowa. Tego dnia przed pomnikiem Adam Mickiewicza na Placu Maniackim zgromadziły się tłumy mieszkańców. Marszałek przemówił: „Tych kilkadziesiąt dni walki uczyniło ze Lwowa dzielnego żołnierza. Dlatego ja, jako Naczelny Wódz, który ma za zadanie odznaczać najdzielniejszych wśród dzielnych, najwaleczniejszych wśród walecznych, rozstrzygnąłem, że mogę dać miastu waszemu najwyższą odznakę wojskową. Jako najstarszy kawaler orderu Virtuti Militari wznoszę toast – miasto Lwów, kawaler orderu Virtuti Militari niech żyje!”

Józef Białynia Chołodecki:, pisarz i historyk tak opisuje to wydarzenie w publikacji „Lwów Kawalerem Krzyża „Virtuti Militari" Lwów – 1922: „Piękne, wzniosłe chwile przeżywał Lwów w dniu 22 listopada roku 1920, kiedy to z brzaskiem dnia ogłosił miastu hejnał niezwykłą uroczystość. Mnogie oddziały wojsk wszelakiej broni, uczestnicy walk roku 1863/64, obrońcy Lwowa; senatorowie bohaterskiego miasta, dygnitarze cywilni, instytucje i zrzeszenia, związki i reprezentacje i tłumy ludności zaległy plac Mariacki i przylegle ulice, a u kolumny Mickiewicza zawisł na ołtarzu, zdobnym w szkarłat i gronostaje wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej, powyżej zaś korona Jagiellonów.

I pochyliło się morze głów, gdy arcybiskup ks. dr Józef Bilczewski zanosił do nieba modły polskiej mszy polowej i nastąpiła chwila górna, chwila udekorowania miasta. Naczelnik państwa Józef Piłsudski przypiął własnoręcznie na odtworzonym plastycznie w gipsie herbie, dzierżonym przez prezydenta Józefa Neumanna w otoczeniu trzymających szarfy czterech wiceprezydentów i sześciu oficerów straży honorowej, odznakę Virtuti Militari i wypowiedział dobitnie te słowa: „Za zasługi położone dla polskości tego grodu i jego przynależności do Polski, mianuję miasto Lwów kawalerem Krzyża Virtuti Militari”.

Józef Piłsudski na uroczystości dekorowania tarczy herbowej miasta Krzyżem Virtuti Militari. Źródło: NAC