WIELCY KRESOWIACY - JULIAN FAŁAT
30 LIPCA 1853 ROKU W TULIGŁOWACH KOŁO LWOWA URODZIŁ SIĘ JULIAN FAŁAT – MISTRZ AKWARELII, PRZEDSTAWICIEL REALIZMU I IMPRESJONISTYCZNEGO PEJZAŻU.
Jeden z najwybitniejszych polskich akwarelistów. Podróżnik, żołnierz, patriota. Po odzyskaniu niepodległości zaangażowany w tworzenie dziedzictwa kulturalnego. Jego imieniem nazwano 61 ulic w Polsce.
Julian Fałat urodził się 30 lipca 1853 w Tuligłowach. Był jednym z piątki dzieci wiejskiego organisty Kazimierza Fałata i Marianny. Rodzice kilkakrotnie umieszczali Juliana na naukę w Lwowie, skąd zawsze uciekał. W końcu ukończył Gimnazjum w Przemyślu. W latach 1869 –1871 studiował w krakowskiej Szkole Rysunku i Malarstwa. Z uwag, ze nie stać go było na farby olejne, malował akwarelami. Po studiach podjął pracę jako rysownik w pracowni architekta Feliksa Gąsiorowskiego w Odessie. Po roku przyjechał do Zurychu, gdzie studiował na politechnice. Z braku funduszu porzucił studia i pracował w Monachium, a następnie w Szwajcarii jako rysownik szwajcarskich kolei. W latach 1875 –1880 studiował malarstwo w Monachijskiej Królewskiej Akademii Sztuki, które ukończył z wyróżnieniem uzyskując brązowy medal. Po studiach zamieszkał w Warszawie. Podróżował po Włoszech, Hiszpanii, Francji. W 1895 roku wspólnie z artystą Edwardem Simmlarem wyruszył w podróż dookoła świata. Podczas wędrówek dużo malował.
W 1886 roku skorzystał z zaproszenia Radziwiłłów i wziął udział w polowaniu w Nieświeżu, który w tym czasie znajdował się w zaborze rosyjskim. Tam poznał pruskiego cesarza Wilhelma II Hohenzollerna. Z tego okresu w malarstwie Fałata pojawiły się sceny myśliwskie. W latach 1886–1895 pracował na dworze cesarza Wilhelma II w Berlinie. W latach 1895–1909 był rektorem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Był jednym z założycieli Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”.
W 1900 roku poślubił Włoszkę Marią Luizą Comello Stuckenfeld, z którą miał córkę Helenę i synów Kazimierza i Lucjana. Często wyjeżdżał do Zakopanego. W 1902 zbudował willę z pracownią w Bystrej, w której zamieszkał po rezygnacji ze stanowiska rektora ASP.
W styczniu 1919 roku, w czasie agresji czechosłowackiej na Śląsk Cieszyński, zgłosił się na ochotnika do wojska polskiego. Służył w sztabie dywizjonu 2 Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich. W latach 1919–1922 mieszkał w Toruniu. Zakupiony dom przy pl. Teatralnym 42 stał się ośrodkiem życia kulturalnego miasta, gdzie spotykali się znani ludzie kultury.
Był współzałożycielem i pierwszym prezesem „Konfraterni Artystów”. Tu podczas słynnych czwartkowych spotkań powstawały kolejne inicjatywy kulturalne m. in. Pomorskie Towarzystwo Muzyczne, Konserwatorium Muzyczne, Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych. W karach 20-tych był dyrektorem Departamentu Sztuki w gabinecie ministra Antoniego Ponikowskiego.
Julian Fałat zmarł . 9 lipca 1929 w Bystrej. Spoczywa w grobie rodzinnym na miejscowym cmentarzu.
